TGM-GPHT: Thư Mục Vụ Mùa Chay 2026 – Lắng Nghe Và Ăn Chay

Số: 01/2026/TC-GM                                                    

 Văn Hạnh, ngày 16 tháng 02 năm 2026

THƯ MỤC VỤ MÙA CHAY 2026
LẮNG NGHE VÀ ĂN CHAY

Gửi cộng đoàn Dân Chúa Giáo phận Hà Tĩnh

“Bình an cho anh em” (Ga 20, 19. 21).

Đầu mùa Chay năm 2026, Đức Thánh Cha Lêô thứ XIV kêu gọi toàn Dân Chúa sống “mùa chay như mùa hoán cải trong đó đặt lại Thiên chúa vào trung tâm đời sống, để đức tin được đổi mới và tâm hồn không bị phân tán bởi những bận tâm lo toan cuộc sống hằng ngày. Mùa Chay là thời gian hoán cải và mọi hành trình hoán cải đều khởi đầu bằng việc lắng nghe đón nhận Lời Chúa với tâm hồn khiêm tốn, con người sẽ được biến đổi và được hướng dẫn bước theo Chúa Kitô trên con đường dẫn đến mầu nhiệm Thương khó, Tử nạn và Phục sinh”.

Trước hết, sứ điệp nhấn mạnh đến việc lắng nghe. Lắng nghe là dấu chỉ đầu tiên của khát vọng bước vào tương quan với Thiên Chúa, với tha nhân và tạo vật của Ngài. Thiên Chúa, theo Thánh Kinh, là Đấng nghe tiếng kêu than của dân đang đau khổ vì bị áp bức và can thiệp để giải thoát họ. Vì thế, lắng nghe Lời Chúa trong phụng vụ không chỉ giúp hiểu biết đức tin mà dạy ta biết lắng nghe thực tại, nhất là tiếng kêu của người nghèo, người đau khổ, và cả của tạo vật trong thiên nhiên, vì bị đối xử bất công. Người Kitô hữu được mời gọi biết lắng nghe như Thiên Chúa đã lắng nghe để không dửng dưng trước tiếng rên siết của đồng loại khổ đau và của trời đất.

Anh chị em hãy chú tâm lắng nghe Lời Chúa trong Thánh lễ, trong lời cầu nguyện của gia đình, của cộng đoàn khi đọc kinh liên gia, của hội đoàn khi hội họp. Cầu nguyện và suy gẫm Lời Chúa, cách cá nhân cũng như cộng đoàn, kèm theo những hy sinh hãm mình là phương thế làm gia tăng đức tin, lòng cậy trông, và lòng mến yêu thúc đẩy chúng ta hăng say đi ra loan báo Tin mừng. Đó chính là thực hành đào tạo và tự đào tạo đầu tiên của Kitô hữu như người môn đệ thừa sai.

Bên cạnh lắng nghe, ăn chay là thực hành cụ thể giúp chúng ta mở lòng đón nhận Lời Chúa. Việc kiêng ăn là một truyền thống khổ chế lâu đời giúp con người nhận ra mình thực sự đói khát điều gì và điều gì là thiết yếu cho sự sống mình. Ăn chay giúp thanh luyện và sắp xếp lại những ham muốn, nuôi dưỡng lòng khát khao sự công chính và đồng thời biến khát vọng ấy thành lời cầu nguyện và trách nhiệm đối với tha nhân. Sự công chính đó làm cho tâm hồn mở rộng hướng về Thiên Chúa. Tuy nhiên, khi ăn chay, ta phải có thái độ khiêm hạ, tránh sự tự mãn. Ăn chay không chỉ dừng lại ở việc kiêng ăn kiêng uống, mà còn bao gồm những hình thức tiết chế khác để xây dựng một lối sống giản dị, ít nhu cầu hưởng thụ và chân thật hơn, để biết chia sẻ với tha nhân còn thiếu thốn, phục vụ các nhu cầu công ích. Ngoài ra. Cách đặc biệt, đối với con người chúng ta ngày nay, ăn chay về lời nói là cách thể hiện đức tin hữu hiệu nhất để xây dựng Nước Chúa ở trần gian: kiêng những lời gây tổn thương, phán xét vội vàng hay vu khống, thay vào đó là những cách nói hiền hòa, xây dựng và tôn trọng lẫn nhau, từ trong gia đình đến nơi làm việc, trên mạng xã hội và trong đời sống cộng đoàn. Khi ngôn ngữ được thanh luyện, những lời hận thù sẽ nhường chỗ cho lời hy vọng và bình an.

Lắng nghe và ăn chay không chỉ là thực hành cá nhân mà còn có tính cộng đoàn. Đó là hành trình sống hiệp hành của gia đình, giáo xứ và cộng đoàn. Khi trong Thánh Thần, chúng ta cùng nhau lắng nghe Lời Chúa và tiếng kêu của người nghèo, cùng nhau thực hành sám hối và tiết chế, cộng đoàn được biến đổi trong tương quan và đối thoại. Nhờ đó Hội Thánh và nhân loại có thể tiến gần hơn đến công lý, hòa giải và nền văn minh Tình Thương. Thực hành lắng nghe và ăn chay như thế cần làm trong tinh thần và bầu khí cầu nguyện kín đáo, nên tạo những khoảnh khắc thinh lặng, bên ngoài cũng như bên trong tâm hồn của mỗi người, mỗi cộng đoàn hội họp và trong khi thi hành sứ vụ.

 Chúng ta thiết tha cầu xin ơn cho chúng ta biết lắng nghe Thiên Chúa và những người bé nhỏ, biết ăn chay cả nơi lời nói và hành vi, để cộng đoàn thành nơi nhận tiếng kêu của người nghèo, người đau khổ, và là nơi khởi đầu cho hành trình giải thoát. Chúng ta cùng nhau “sám hối và tin vào Tin Mừng” (Mc 1, 15) bắt đầu từ việc thực hành cầu nguyện và sống những điều đó. Người mục tử và những người sống ơn gọi thánh hiến, các người lãnh đạo cộng đoàn và gia đình, là những người làm gương mẫu đi trước. Xin Chúa chúc lành cho mỗi người, mỗi gia đình, mỗi giáo xứ và từng cộng đoàn trong năm mới này được bình an, hạnh phúc và sinh hoa quả thiêng liêng thật dồi dào.

Thân ái trong Chúa Kitô!

✠ Louis Nguyễn Anh Tuấn,
Giám mục giáo phận Hà Tĩnh.

(Đã ấn ký)