Suy Niệm Chúa Nhật XXVII Thường Niên – Năm A: Vườn Nho Ân Sủng Và Lòng Người Bất Trung

Khi mâu thuẫn giữa các đầu mục Do Thái với Chúa Giêsu ngày càng gay gắt, họ tìm cách tiêu diệt Người để nhổ bỏ cái gai trong mắt. Thấu rõ những mưu đồ đen tối ấy, Chúa Giêsu dùng dụ ngôn “Những tá điền sát nhân” để cảnh tỉnh và thức tỉnh lương tâm lầm lạc của họ. Dụ ngôn vừa mặc khải bản tính Thiên Chúa, vừa phơi bày lòng người: kế hoạch cứu độ đầy thành tín và nhẫn nại của Thiên Chúa tương phản với sự bất trung và dã tâm của con người. Qua đó, dụ ngôn hé mở mầu nhiệm tình yêu hải hà Thiên Chúa dành cho nhân loại – một tình yêu bị xem là điên dại, nhưng lại là đỉnh cao của lòng thương xót vô biên.

Hình ảnh trung tâm của dụ ngôn là ông chủ vườn nho. Tình yêu ông dành cho vườn nho thể hiện qua việc đích thân chăm sóc và chu đáo chuẩn bị mọi điều cần thiết: vun xới, chăm bón, dựng rào giậu, khoét bồn đạp nho và xây tháp canh để thu hoa lợi, bảo vệ vườn. Những việc làm cần mẫn ấy vừa biểu lộ tình yêu vô điều kiện, vừa khẳng định quyền sở hữu của ông đối với vườn nho. Ông cũng hết lòng tín nhiệm các tá điền, sẵn sàng trao cả vườn cho họ canh tác và sinh hoa lợi.

Trái ngược với lòng nhân từ và sự tín nhiệm của ông chủ, các tá điền hiện lên như những kẻ vô luân, bạc nghĩa. Lẽ ra phải biết ơn và đáp lại lòng tin ấy bằng sự chuyên cần, mỗi mùa nộp phần hoa lợi, họ lại trở mặt, nuôi tham vọng chiếm đoạt vườn nho để nghiễm nhiên trở thành chủ nhân. Sự vô cảm và vô ơn khiến họ ngày càng hung bạo. Ban đầu, đến mùa thu hoạch, họ chỉ khước từ việc nộp hoa lợi; sau đó, họ đánh đập những đầy tớ được sai đến nhắc nhở bổn phận. Bạo lực cứ thế leo thang: đánh đập, ném đá, giết hại. Ông chủ tiếp tục sai một nhóm đầy tớ khác đông hơn trước, nhưng họ cũng chịu chung số phận. Cuối cùng, khi ông sai chính con trai mình đến, các tá điền bàn mưu sát hại: “Đứa thừa tự đây rồi! Nào ta giết quách nó đi, và đoạt lấy gia tài nó!”. Thế là họ đành tâm giết người con duy nhất của ông chủ để chiếm đoạt vườn nho.

Qua câu chuyện về những tá điền phản loạn, Chúa Giêsu phác họa diễn trình lịch sử cứu độ. Ông chủ tượng trưng cho Thiên Chúa, Đấng đã rào giậu và chăm sóc vườn nho của mình. Vườn nho tượng trưng cho Nước Thiên Chúa được trao cho dân Do Thái; các đầy tớ là những ngôn sứ được sai đến cảnh tỉnh họ, nhưng lại bị bạc đãi và sát hại. Hai nhóm đầy tớ tượng trưng cho các ngôn sứ tiền và các ngôn sứ hậu. Nhóm sau đông hơn nhóm trước cho thấy lòng khoan dung và nhẫn nại của Thiên Chúa đối với dân Ít-ra-en. Dù bị phản bội, Người vẫn không bỏ rơi họ, nhưng tiếp tục sai các ngôn sứ đến kêu gọi họ hồi tâm, sám hối. Thế mà họ vẫn cố chấp, tiếp tục giết hại các ngài. Sau cùng, Thiên Chúa sai chính Con Một là Đức Giêsu, nhưng Người cũng bị giết trên thập giá.

Rồi đến lúc ông chủ phán quyết số phận những tá điền gian ác: họ sẽ bị tru diệt, còn vườn nho được trao cho những người biết chu toàn điều đã cam kết – nghĩa là trung thành với giao ước tình yêu của Thiên Chúa. Điều này có nghĩa là Thiên Chúa loại bỏ dân riêng để thiết lập một dân mới là Hội Thánh.

Thiên Chúa đã kỳ vọng nhiều nơi dân Do Thái, nhưng lại bị bạc đãi. Người cũng kỳ vọng nơi mỗi chúng ta, thế mà chúng ta vẫn làm những điều trái với lòng mong đợi của Người. Như tiếng thở dài của chủ vườn trong sách Isaia, có lẽ hơn một lần Thiên Chúa cũng đã thở dài với chúng ta: “Nào còn việc gì phải làm cho vườn nho Ta mà Ta đã không làm?”. Tâm hồn mỗi người là một vườn nho, một cõi tâm điền để Thiên Chúa gieo trồng những phúc lành thơm ngọt. Người không ngừng chăm sóc chúng ta bằng ân sủng và Thánh Thần, mong đợi một mùa nho trĩu quả. Thế nhưng, càng được vun bồi bằng ơn huệ, vườn nho của chúng ta dường như càng hóa dại, hoang tàn.

Chúng ta có phải là dòng giống của những tá điền sát nhân? Câu hỏi ấy mời gọi mỗi người trở về cõi tâm điền, đi sâu vào nội tâm để xét lại sức sống của vườn nho ân sủng, hầu được tháp nhập vào dòng dõi những người quản lý tín trung của Thiên Chúa, đời này và đời sau.

CẦU NGUYỆN

Lạy Chúa Giêsu,
Chúa trao cho chúng con một vườn nho:

sức khỏe, khả năng,
của cải tinh thần và vật chất,
để chúng con sinh hoa lợi cho Chúa và tha nhân.

Chúa tôn trọng chúng con,
ban tự do và sáng kiến
để chúng con liệu mọi việc cho tốt đẹp.
Thế mà chúng con lại vô ơn, bạc nghĩa,
lạm dụng và chiếm đoạt những ơn lành
theo ý riêng mình.

Chúng con để cỏ dại mọc um tùm trong vườn nho;
nhiều lúc còn sinh hoa trái cho ma quỷ,
khiến Chúa ngao ngán
vì chẳng thu được hoa lợi cho Nước Trời.

Xin cho chúng con ý thức rằng
sẽ đến ngày chúng con đứng trước tòa Chúa,
phúc trình về vườn nho đã được trao phó.
Ngày ấy, chúng con phải đối diện
với sự thật về những việc mình đã làm
và trả lẽ về cách sử dụng tự do.

Xin cho chúng con, ngay từ hôm nay,
biết miệt mài lao tác,
để vườn nho Chúa trao
trổ sinh một mùa hoa trái dồi dào
cho Nước Trời. Amen.

Maria Fiat Diệu Huyền, MTG Vinh